وقتی شخصی برای رفع مشکل خجولی از روانشناس درخواست کمک می کند چند تکنیک به او معرفی می شود. تکنیک هایی از قبیل: اجبار خود برای صحبت در جمع و یا ساختن تصویر ذهنی از خود هنگام صحبت در جمع و …. .شخص بعد از انجام این تکنیک ها و تحمل فشار زیاد می گوید : من اصولا آدم خجالتی ای هستم و این جزو جدایی ناپذیری از من است؛ درحالی که این حرف درست نیست. در ادامه بیشتر راجع به خجولی و ریشه و نحوه شکل گیری آن صحبت خواهیم کرد.
علت اصلی خجولی و گستاخ بودن
خجولی یا گستاخ بودن در واقع دو روی یک سکه اند. هردو از رنجش کودک درون بوجود می آیند.رنجشی که علاوه بر خجولی و گستاخی باعث افسردگی، کمالگرایی، اهمالکاری و…می شود.
چگونه خجول شده ایم ؟
این صحنه تکراری و آشنای اکثر خانه های ماست: کودکی به دلیل شیرین بودن زبانش یا تلفظ اشتباه یک کلمه باعث خنده اشخاص می شود، خنده ای که باعث رنجش کودک و شادی افراد می شود. زمانی که شخص در کودکی مدام تمسخر را تجربه کرده باشد این موقعیت (خجولی) را در تمام ابعاد زندگی خود بازآفرینی خواهد کرد:
محیط بازی : شخص مدام توسط دوستان خود مسخره شده و خود را لایق این سرزنش می داند و در برابر آن هیچ اعتراضی نخواهد کرد.
مدرسه: با بزرگتر شدن فرد و ورودش به مدرسه این فضا مجدد تکرار خواهد شد. مدیر، معلم و دوستان جدید بازیگران جدید برای نقش های قدیمی خواهند بود و شروع به تمسخر و اذیت کودک خواهند کرد. کودکی با خارش شدید چشم به من مراجعه کرده بود، بعد از صحبت با این کودک متوجه اوضاع بد او در مدرسه شدم. فضایی که معلم با زدن برچسب خنگ به آن کودک و تمسخرش توسط سایر هم کلاسی ها باعث این اتفاق در کودک شده بود. (در ویدیو پایین اطلاعات کامل تری درباره این شخص خدمتتون ارائه شده )
بعد ازدواج: شخصی که هیچ وقت جدی گرفته نشده است ازدواج می کند و نمی تواند حرف هایش را به نفر مقابل انتقال بدهد. چرا؟ چون از گذشته تا به الآن هیچ جا نظرات و حرف هایش شنیده نشده است. این شخص نمی تواند اعتراض کند، نمی تواند بگوید آقا/خانم این رفتار تو اشتباه است. جرا ؟ چون به خود می گویند کسی به حرف های من گوش نمی دهد.
چطور مانع بوجود آمدن خجولی شویم؟
برای جلوگیری از بوجود آمدن خجولی در کودکان باید به آنها، نظرات و حرف هایشان احترام بگذاریم. برای بزرگسالان چطور؟ چگونه می توانیم خجولی را در آنها از بین ببریم؟
برای رفع این مسئله در بزرگسالان باید خودتان وارد عمل شده به خودتان توجه کرده و به خودتان احترام بگذارید و به هیچ عنوان به خودتان برچسب خجولی نزنید. آن وقت است که اطلاعات بسیار جالبی برایتان رخ خواهد داد.
بعد از انجام این موارد متوجه تغییر عمیق آن در شخصیتتان خواهید شد. مثلا از این به بعد خواهید دید که چقدر راحت می توانید حرف ها و نظراتتان را بیان کنید. زمانی که خودتان به خودتان احترام بگذارید، بقیه هم به شما احترام خواهند گذاشت. توجه داشته باشید که عکس این جمله نیز صادق است.
زمانی که خودتان به خودتان احترام بگذارید، بقیه هم به شما احترام خواهند گذاشت.
گستاخی چگونه بوجود آمده است؟
همانطور که پیش تر اشاره کردیم خجولی و گستاخی دو روی یک سکه اند (ریشه یکسانی دارند). بدین شکل که اگر به کودک، نظرات و حرف هایش احترام گذاشته نشود کودک دو راه را انتخاب خواهد کرد. یا این پروسه را می پذیرد و تبدیل به کودک خجول می شود، یا این که سعی می کند با این نادیده گرفته شدن به جنگ بپردازد و به شخص گستاخ تبدیل خواهد شد.
این افراد با خود می گویند: «اگر کسی صدای منو نشنیده انقدر داد و هوار می کنم که منو بشنون، قلدر بازی در میارم که منو ببینن. تو بچگی که کسی حواسش به من نبود! الآن که زورم بیشتر شده با داد و هوار حرفمو به کرسی مینشونم!»
شاید شما هم افرادی را دیده باشید که حتی گفتگوی روزمره شان را با صدای بلند (بیش از حد معمول بلند) انجام می دهند. این افراد هیچ وقت شنیده نشده اند. زمانی که فرد با صدای بلند صحبت می کند بدین معنا است که هیچ وقت شنیده نشده است و فر می کند هیچ وقت هم قرار نیست حس شنیده شدن را تجربه کند.
در تعامل با این افراد کافیست با صدای کم (کم تر از حد معمول) با آنها صحبت کنید. آنها حس می کنند شنیده شده اند و با صدای کم تری با شما صحبت خواهند کرد.
سخن پایانی
رنجش کودک درون آسیب های زیادی برای ما به همراه دارد. یکی از این آسیب ها خجولی است. زمانی که فرد مدام احساس کند شنیده نمی شود حسی در او شکل خواهد گرفت. حسی از جنس ارزشمند نبودن که باعث بوجود آمدن خجولی و صحبت نکردن فرد در جمع می شود.
گرچه واضح ترین نمونه برای خجولی صحبت نکردن در جمع است ولی خجولی فقط صحبت نکردن در جمع نیست. خجولی تاثیرات بسیار عمیقی بر روابط، کار و حال خوب افراد می گذارد. این که فردی نمی تواند حقوق ساده خود را مطالبه کند یا این که خود را لایق زندگی بهتر نمی داند یا این که ناراحتی خود را به هیچ عنوان بروز نمی دهند نمونه هایی از خجولی هستند که در دراز مدت باعث رنجش های عمیقی در فرد خواهند شد.
پیشنهاد می کنیم برایعمیق تر شدن در این مبحث ویدیو ابتدای صفحه را چندین بار تماشا کنید.
نظرها
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.